Herziene Psalmberijming

Open voor alle onderwerpen en meningen

Moderators: elbert, henkie, Moderafo's

Psalmfanaat
Verkenner
Verkenner
Berichten: 9
Lid geworden op: 11 jun 2026 20:04

Herziene Psalmberijming

Berichtdoor Psalmfanaat » 11 jun 2026 23:11

Goedenavond/nacht,

Daar er al een tijd gediscussieerd wordt over de 'oude' psalmberijming van 1773 (dat er teveel bij verzonnen zou zijn, enzovoort) ben ik van de week eens begonnen Psalm 1 zelf te berijmen, met als doel zo dicht mogelijk bij de volgende drie bronnen te blijven: het Hebreeuws, de Statenvertaling en de Herziene Statenvertaling. Helaas kwam ik er bij vers 1 al achter dat er vrijwel geen ontkomen aan is om dingen weg te laten of toe te voegen, maar mijns inziens heb ik het zo goed mogelijk geprobeerd. Ik hoop natuurlijk op meedenkende lezers die dit interessant vinden en mij kunnen wijzen op eventuele verbeterpunten. Ik ben nog volop aan het sleutelen aan vers 2 en 3 (vers 4 hoop ik volledig in vers 3 te kunnen stoppen), dus ik zal voor nu alleen vers 1 uploaden. Nogmaals: ik verneem graag reactie, al is het louter negatief. Hetgeen groen is gekleurd staat letterlijk in de grondtekst en de twee Bijbelvertalingen, de rode zin is erbij verzonnen voor de rijm, wel heb ik getracht 'm zo goed mogelijk aan te laten sluiten op de context van het vers. Helaas is 'de man', of 'de mens' hier weggevallen, en het lidwoord 'de' voor 'de weg', maar daar het in het Hebreeuws zonder lidwoord staat, evenals 'zetel', in tegenstelling tot 'de raad' vormt dit geen probleem. Verder komt dit vers vrijwel volledig uit de SV, woorden als lust kunnen evengoed vervangen worden met 'vreugd'' uit de HSV, en voor de rijm heb 'k overdenken vertaald met bezinnen, wat in het Hebreeuws ongeveer dezelfde lading heeft, m.i. in deze context zelfs beter past. Aanpassing van het originele bericht: regel vier zou volgens mij zo beter lopen: "Zij honen God, beschimpen Hem vermetel." Ik ben terughoudend in toevoegen van woorden, maar ben nog wel van mening dat het beter is een woord erbij te dichten dan weg te laten vallen. Groet,

1. Welzalig die niet wandelt in den raad
Der goddelozen, noch op wege staat
Der zondaars, noch zit op der spotters zetel

Zij honen, ja, zij tergen God vermetel.
Maar die zijn lust in ’s HEEREN wette vindt,
En op Zijn wet zich dag en nacht bezint.

Hans1978
Verkenner
Verkenner
Berichten: 85
Lid geworden op: 25 mar 2025 13:20

Re: Herziene Psalmberijming

Berichtdoor Hans1978 » 12 jun 2026 06:09

Psalmfanaat schreef:Goedenavond/nacht,

Daar er al een tijd gediscussieerd wordt over de 'oude' psalmberijming van 1773 (dat er teveel bij verzonnen zou zijn, enzovoort) ben ik van de week eens begonnen Psalm 1 zelf te berijmen, met als doel zo dicht mogelijk bij de volgende drie bronnen te blijven: het Hebreeuws, de Statenvertaling en de Herziene Statenvertaling. Helaas kwam ik er bij vers 1 al achter dat er vrijwel geen ontkomen aan is om dingen weg te laten of toe te voegen, maar mijns inziens heb ik het zo goed mogelijk geprobeerd. Ik hoop natuurlijk op meedenkende lezers die dit interessant vinden en mij kunnen wijzen op eventuele verbeterpunten. Ik ben nog volop aan het sleutelen aan vers 2 en 3 (vers 4 hoop ik volledig in vers 3 te kunnen stoppen), dus ik zal voor nu alleen vers 1 uploaden. Nogmaals: ik verneem graag reactie, al is het louter negatief. Hetgeen groen is gekleurd staat letterlijk in de grondtekst en de twee Bijbelvertalingen, de rode zin is erbij verzonnen voor de rijm, wel heb ik getracht 'm zo goed mogelijk aan te laten sluiten op de context van het vers. Helaas is 'de man', of 'de mens' hier weggevallen, en het lidwoord 'de' voor 'de weg', maar daar het in het Hebreeuws zonder lidwoord staat, evenals 'zetel', in tegenstelling tot 'de raad' vormt dit geen probleem. Verder komt dit vers vrijwel volledig uit de SV, woorden als lust kunnen evengoed vervangen worden met 'vreugd'' uit de HSV, en voor de rijm heb 'k overdenken vertaald met bezinnen, wat in het Hebreeuws ongeveer dezelfde lading heeft, m.i. in deze context zelfs beter past. Aanpassing van het originele bericht: regel vier zou volgens mij zo beter lopen: "Zij honen God, beschimpen Hem vermetel." Ik ben terughoudend in toevoegen van woorden, maar ben nog wel van mening dat het beter is een woord erbij te dichten dan weg te laten vallen. Groet,

1. Welzalig die niet wandelt in den raad
Der goddelozen, noch op wege staat
Der zondaars, noch zit op der spotters zetel

Zij honen, ja, zij tergen God vermetel.
Maar die zijn lust in ’s HEEREN wette vindt,
En op Zijn wet zich dag en nacht bezint.


Een mooie poging, maar hij staat wel heel ver bij het hedendaags nederlands vandaan.
Woorden als "der", ""wege", "wette" en zelfs het woord "vermetel" zijn toch geen termen meer die in hedendaags Nederlands nog gangbaar zijn (al is over "vermetel" nog wel te discussieren.
Mooi dat je je laat lijden door deze drie bronnen, maar probeer wel weg te blijven bij het fenomeen "Tale Kanaans".

Psalmfanaat
Verkenner
Verkenner
Berichten: 9
Lid geworden op: 11 jun 2026 20:04

Re: Herziene Psalmberijming

Berichtdoor Psalmfanaat » 12 jun 2026 12:19

Hans1978 schreef:Een mooie poging, maar hij staat wel heel ver bij het hedendaags nederlands vandaan.
Woorden als "der", ""wege", "wette" en zelfs het woord "vermetel" zijn toch geen termen meer die in hedendaags Nederlands nog gangbaar zijn (al is over "vermetel" nog wel te discussieren.
Mooi dat je je laat lijden door deze drie bronnen, maar probeer wel weg te blijven bij het fenomeen "Tale Kanaans".


Ik begrijp u wel, maar het is niet mijn hoofddoel de berijming 'begrijpbaarder' te maken. Het zo letterlijk mogelijk overnemen van de onberijmde Psalm is in mijn ogen het belangrijkst. 'Der' past simpelweg beter in het metrum dan 'van de'. Probeert u maar eens (ritmisch) 'de weg' te zingen in plaats van 'wege', dat klinkt niet. Daarnaast heb ik in plaats van 'gestoelte' 'zetel' genomen, puur voor het metrum. Toevallig is zetel dit keer wat meer hedendaags Nederlands. Tja, vermetel is voor de rijm. Wat rijmt er anders op zetel? Ik probeer niet de 'Tale Kanaäns' er zo veel mogelijk erin te verwerken, maar het komt wel vaak beter uit. 'Dies' in plaats van 'omdat' als je maar één lettergreep overhoudt bijvoorbeeld... Maar fijn dat u meedenkt!

Gebruikersavatar
Cicero
Kolonel
Kolonel
Berichten: 3448
Lid geworden op: 01 okt 2004 14:06
Locatie: Holland

Re: Herziene Psalmberijming

Berichtdoor Cicero » 12 jun 2026 13:31

Psalmfanaat schreef:Goedenavond/nacht,

Daar er al een tijd gediscussieerd wordt over de 'oude' psalmberijming van 1773 (dat er teveel bij verzonnen zou zijn, enzovoort) ben ik van de week eens begonnen Psalm 1 zelf te berijmen, met als doel zo dicht mogelijk bij de volgende drie bronnen te blijven: het Hebreeuws, de Statenvertaling en de Herziene Statenvertaling. Helaas kwam ik er bij vers 1 al achter dat er vrijwel geen ontkomen aan is om dingen weg te laten of toe te voegen, maar mijns inziens heb ik het zo goed mogelijk geprobeerd. Ik hoop natuurlijk op meedenkende lezers die dit interessant vinden en mij kunnen wijzen op eventuele verbeterpunten. Ik ben nog volop aan het sleutelen aan vers 2 en 3 (vers 4 hoop ik volledig in vers 3 te kunnen stoppen), dus ik zal voor nu alleen vers 1 uploaden. Nogmaals: ik verneem graag reactie, al is het louter negatief. Hetgeen groen is gekleurd staat letterlijk in de grondtekst en de twee Bijbelvertalingen, de rode zin is erbij verzonnen voor de rijm, wel heb ik getracht 'm zo goed mogelijk aan te laten sluiten op de context van het vers. Helaas is 'de man', of 'de mens' hier weggevallen, en het lidwoord 'de' voor 'de weg', maar daar het in het Hebreeuws zonder lidwoord staat, evenals 'zetel', in tegenstelling tot 'de raad' vormt dit geen probleem. Verder komt dit vers vrijwel volledig uit de SV, woorden als lust kunnen evengoed vervangen worden met 'vreugd'' uit de HSV, en voor de rijm heb 'k overdenken vertaald met bezinnen, wat in het Hebreeuws ongeveer dezelfde lading heeft, m.i. in deze context zelfs beter past. Aanpassing van het originele bericht: regel vier zou volgens mij zo beter lopen: "Zij honen God, beschimpen Hem vermetel." Ik ben terughoudend in toevoegen van woorden, maar ben nog wel van mening dat het beter is een woord erbij te dichten dan weg te laten vallen. Groet,

1. Welzalig die niet wandelt in den raad
Der goddelozen, noch op wege staat
Der zondaars, noch zit op der spotters zetel

Zij honen, ja, zij tergen God vermetel.
Maar die zijn lust in ’s HEEREN wette vindt,
En op Zijn wet zich dag en nacht bezint.


Leuke poging, en een stoplap met 'ja' moet je inderdaad vermijden.

Inhoudelijk is het denk ik problematisch dat je een aanvulling zo focust op iets negatiefs. Dat is nu juist het gedrag waar de hoofdpersoon NIET aan meedoet. In een zaligspreking past zoiets niet goed.

Daarnaast is het kiezen van verouderd Nederlands een risico als je dat niet goed kent.

Het woord 'wette' bijvoorbeeld betekent: scherpe kant, punt, boete of ondiep water. Niet wet. Dat is alleen nog zo in het Middelnederlands, als nevenvorm.
Laatst gewijzigd door Cicero op 12 jun 2026 13:34, 1 keer totaal gewijzigd.

Gebruikersavatar
Cicero
Kolonel
Kolonel
Berichten: 3448
Lid geworden op: 01 okt 2004 14:06
Locatie: Holland

Re: Herziene Psalmberijming

Berichtdoor Cicero » 12 jun 2026 13:33

-

Psalmfanaat
Verkenner
Verkenner
Berichten: 9
Lid geworden op: 11 jun 2026 20:04

Re: Herziene Psalmberijming

Berichtdoor Psalmfanaat » 12 jun 2026 15:20

Cicero schreef:Leuke poging, en een stoplap met 'ja' moet je inderdaad vermijden.

Inhoudelijk is het denk ik problematisch dat je een aanvulling zo focust op iets negatiefs. Dat is nu juist het gedrag waar de hoofdpersoon NIET aan meedoet. In een zaligspreking past zoiets niet goed.

Daarnaast is het kiezen van verouderd Nederlands een risico als je dat niet goed kent.

Het woord 'wette' bijvoorbeeld betekent: scherpe kant, punt, boete of ondiep water. Niet wet. Dat is alleen nog zo in het Middelnederlands, als nevenvorm.


De aanvulling had ik ook het liefst gedicht met betrekking op regel 5 en 6, maar er rijmt niet zo veel positiefs op zetel. Vandaar dat ik heb doorgedicht op de goddelozen. Ik zal eens kijken wat ik kan doen aan wette, 'k was in de veronderstelling dat het een datief was van wet, weet niet meer precies waarom. Mea culpa.

Cahier
Mineur
Mineur
Berichten: 180
Lid geworden op: 20 aug 2007 09:38

Re: Herziene Psalmberijming

Berichtdoor Cahier » 12 jun 2026 18:45

Psalmfanaat schreef:Ik begrijp u wel, maar het is niet mijn hoofddoel de berijming 'begrijpbaarder' te maken. Het zo letterlijk mogelijk overnemen van de onberijmde Psalm is in mijn ogen het belangrijkst. 'Der' past simpelweg beter in het metrum dan 'van de'. Probeert u maar eens (ritmisch) 'de weg' te zingen in plaats van 'wege', dat klinkt niet. Daarnaast heb ik in plaats van 'gestoelte' 'zetel' genomen, puur voor het metrum. Toevallig is zetel dit keer wat meer hedendaags Nederlands. Tja, vermetel is voor de rijm. Wat rijmt er anders op zetel? Ik probeer niet de 'Tale Kanaäns' er zo veel mogelijk erin te verwerken, maar het komt wel vaak beter uit. 'Dies' in plaats van 'omdat' als je maar één lettergreep overhoudt bijvoorbeeld... Maar fijn dat u meedenkt!


Ik denk dat je voor jezelf goed moet nagaan wie je doelgroep is met jouw berijming. Op het moment dat je verouderd taal gebruikt en de doelgroep alleen jezelf betreft, maakt het natuurlijk niets uit wat je doet. Zou je graag willen dat meer mensen interesse tonen in jouw berijming, dan is de vraag of je nu wel op de goede weg zit.

Er is ongetwijfeld veel discussie over de psalmberijming van 1773, maar dat is niet nieuw. In de jaren ‘60 is die ook al gevoerd. We kunnen zelfs stellen dat de discussie in Nederland al begon met de berijming van Datheen. De zingbaarheid daarvan liet te wensen over, zodat de overstap naar het zingen op hele noten voor de hand lag. En een strikte gereformeerde als Jacobus Koelman vond de berijming van Datheen toch ook te veel een parafrase. De reden dat nu de discussie weer aanzwelt heeft te maken met alle initiatieven om de Statenvertaling te herzien. Het Nederlands taalgebruik is immers in 4 eeuwen tijd flink veranderd, met als gevolg dat ook het blik wordt gericht op de Statenberijming. Daarom worden ook alle (oude) kwalen daarvan opnieuw in het voetlicht gesteld. In deze situatie zit dus niemand te wachten op een berijming die de oude naamvallen gebruikt en allerlei verouderde woorden hanteert om maar in een rijmschema te passen. Dan neemt men liever op de koop toe dat een berijming meer vrijheden veroorlooft.

Aangezien je graag nauw aansluiting zoekt bij de grondtekst, is het ook vraag of je het jezelf wel zo moeilijk moet maken door de regels te laten rijmen. Moet wat er gezongen wordt door poëten zijn gefabriceerd of is het voldoende wanneer de tekst op de melodie past?

Een ander discussie zou zelfs zijn of het niet interessanter is om de psalmen te reciteren op een psalmtoon. Omdat ik het nut niet meer zie van een berijming, ben ik een paar jaar geleden ertoe overgestapt om de psalmen uit de Statenvertaling te zingen.

Psalmfanaat
Verkenner
Verkenner
Berichten: 9
Lid geworden op: 11 jun 2026 20:04

Re: Herziene Psalmberijming

Berichtdoor Psalmfanaat » 12 jun 2026 19:34

Cahier schreef:Ik denk dat je voor jezelf goed moet nagaan wie je doelgroep is met jouw berijming. Op het moment dat je verouderd taal gebruikt en de doelgroep alleen jezelf betreft, maakt het natuurlijk niets uit wat je doet. Zou je graag willen dat meer mensen interesse tonen in jouw berijming, dan is de vraag of je nu wel op de goede weg zit.

Er is ongetwijfeld veel discussie over de psalmberijming van 1773, maar dat is niet nieuw. In de jaren ‘60 is die ook al gevoerd. We kunnen zelfs stellen dat de discussie in Nederland al begon met de berijming van Datheen. De zingbaarheid daarvan liet te wensen over, zodat de overstap naar het zingen op hele noten voor de hand lag. En een strikte gereformeerde als Jacobus Koelman vond de berijming van Datheen toch ook te veel een parafrase. De reden dat nu de discussie weer aanzwelt heeft te maken met alle initiatieven om de Statenvertaling te herzien. Het Nederlands taalgebruik is immers in 4 eeuwen tijd flink veranderd, met als gevolg dat ook het blik wordt gericht op de Statenberijming. Daarom worden ook alle (oude) kwalen daarvan opnieuw in het voetlicht gesteld. In deze situatie zit dus niemand te wachten op een berijming die de oude naamvallen gebruikt en allerlei verouderde woorden hanteert om maar in een rijmschema te passen. Dan neemt men liever op de koop toe dat een berijming meer vrijheden veroorlooft.

Aangezien je graag nauw aansluiting zoekt bij de grondtekst, is het ook vraag of je het jezelf wel zo moeilijk moet maken door de regels te laten rijmen. Moet wat er gezongen wordt door poëten zijn gefabriceerd of is het voldoende wanneer de tekst op de melodie past?

Een ander discussie zou zelfs zijn of het niet interessanter is om de psalmen te reciteren op een psalmtoon. Omdat ik het nut niet meer zie van een berijming, ben ik een paar jaar geleden ertoe overgestapt om de psalmen uit de Statenvertaling te zingen.


Dat is inderdaad iets om over na te denken. Wat mij betreft blijft men gewoon 1773 zingen hoor, qua taalgebruik heb ik er geen problemen mee, maar 't wordt al lastiger als men de Statenvertaling niet meer gebruikt in de eredienst. 1773 Gaat mijns inziens hand in hand met laatstgenoemde. Ik tracht dus zo letterlijk mogelijk de Psalmen over te nemen, en heb ook wel nagedacht over het al dan niet gebruiken van rijm. Maar, gezien dat het er vanuit Geneve is ingegroeid als traditie (evenals de melodieën) heb ik dat toch maar gedaan, al is dat vrijwel onmogelijk te doen voor alle Psalmen. Qua wijs wordt Psalm 2 al een hele uitdaging, Psalm 3, 47, 81 hebben veel korte zinnen (die dan ook nog moeten rijmen) waardoor het waarschijnlijk niet zal lukken.

Het probleem zit hem er volgens mij in dat Datheen in zijn tijd simpelweg de melodieën - die pas na het berijmen van de Psalmen werden opgesteld en 'erop geplakt' - heeft overgenomen en een slecht zingbare Nederlandse vertaling heeft gedicht. Voordat 1773 er kwam werd het al 200 jaar gezongen en zaten die melodieën er in. Maar ja, om nu zelf nieuwe melodieën te bedenken... Ik weet dat de monniken voor de reformatie elke week alle Psalmen zongen volgens de regel van Benedictus, maar dat zijn volgens mij Gregoriaanse melodieën. Ik ben wel benieuwd hoe u dat doet, uit de Statenvertaling zingen. Zingt u gewoon wat mooi klinkt of heeft u er echt noten voor? Ik verneem graag van u.

Cahier
Mineur
Mineur
Berichten: 180
Lid geworden op: 20 aug 2007 09:38

Re: Herziene Psalmberijming

Berichtdoor Cahier » 12 jun 2026 20:51

Psalmfanaat schreef:Ik weet dat de monniken voor de reformatie elke week alle Psalmen zongen volgens de regel van Benedictus, maar dat zijn volgens mij Gregoriaanse melodieën. Ik ben wel benieuwd hoe u dat doet, uit de Statenvertaling zingen. Zingt u gewoon wat mooi klinkt of heeft u er echt noten voor? Ik verneem graag van u.


Ik zing het op de gregoriaanse psalmtonen. Die worden o.a. gevonden in de Roomse Liber Usualis. Aangezien die melodiën ouder zijn dan het concilie van Trente, en psalmberijmingen pas met de reformatie zijn ingevoerd heb ik geen moeite om die te gebruiken. Temeer daar van de gregoriaanse zangwijze verondersteld wordt dat het uiteindelijk afstamt van de manier van zingen in synagoge en tempel. Echter het Nederlands is geen Latijn en ik ben geen monnik, dus ik hoef ook in mijn zingen niet als een monnik te klinken en rommel wat aan naar wat ik zelf het beste acht.

Gewoon even de eerste twee verzen van psalm 1 als voorbeeld, hoe ik die zou kunnen zingen op de eerste psalmtoon, melodie g:
Afbeelding

Wel-ge-lukzalig is de man
die niet wandelt in den raad der | góddelózen,*
noch staat op den weg der zondaren,
noch zit in het gestoel- | te der spótters;

Maar zijn lust is | ín des HÉÉREN wet,*
en hij overdenkt Zijne | wet dag én nacht.

Een psalmvers wordt verdeeld in twee helften en het meerendeel van de tekst wordt op dezelfde toon (reciteertoon) gezongen. Het einde van de eerste vershelft wordt aangegeven met een asterisk (*). Aan het eind van ieder vershelft heb je dan een kleine variatie.

De sleutel aan het begin op de bovenste lijn is de c-sleutel en geeft aan dat die lijn de c betreft; toonhoogte is in het gregoriaans niet absoluut, zolang je maar de juiste toonafstanden gebruikt als je een toontje lager of hoger wilt zingen.
De psalm begint met een kleine ladder, maar die wordt niet herhaald bij de volgende verzen, vers 2 begint dus op de reciteertoon. De flex (†) wordt gebruikt bij lange verzen en in mijn voorbeeld heb ik die buiten beschouwing gelaten. (Engelse chant stamt af van het gregoriaans en daar heeft men die begintonen en de flex zelfs volledig buiten gebruik gesteld.)

De grootste uitdaging is het aanleren van zo’n psalmmelodie, maar aangezien je een piano op je mobiel kan installeren is dat niet zo’n probleem.

Gebruikersavatar
Marnix
Maarschalk
Maarschalk
Berichten: 24742
Lid geworden op: 03 dec 2002 23:50

Re: Herziene Psalmberijming

Berichtdoor Marnix » 13 jun 2026 15:12

Wat is vooral niet begrijp: waarom is er naast dicht bij de brontaal blijven alleen niet voldoende? Stel dat de SV ergens geen goede vertaling heeft gegeven, waarom wordt dan toch de keuze gemaakt om dicht bij de grondtekst en de SV te blijven. Dat heeft dan toch geen meerwaarde? En als
Je vertaling wel goed is is bij de brontaal blijven toch ook voldoende?
“We need leaders not in love with money but in love with justice. Not in love with publicity but in love with humanity.
― Dr. Martin Luther King, Jr.”

Gebruikersavatar
Pcrtje
Majoor
Majoor
Berichten: 2019
Lid geworden op: 14 mei 2012 15:48

Re: Herziene Psalmberijming

Berichtdoor Pcrtje » 13 jun 2026 19:43

Een punt dat nog niet genoemd is, is dat de invoeging grammaticaal niet goed past. In je eerste drie en laatste twee regels is de welzalige het onderwerp:
    1. Welzalig die niet wandelt in den raad
    Der goddelozen, noch op wege staat
    Der zondaars, noch zit op der spotters zetel

    Maar die zijn lust in ’s HEEREN wette vindt,
    En op Zijn wet zich dag en nacht bezint.

In je invoeging zijn dat echter de spotters:
    Zij honen, ja, zij tergen God vermetel.

Door deze regel in te voegen loopt 'het verhaal' niet meer, omdat het onderwerp plots verandert:
    1. Welzalig die niet wandelt in den raad
    Der goddelozen, noch op wege staat
    Der zondaars, noch zit op der spotters zetel

    Zij honen, ja, zij tergen God vermetel.
    Maar die zijn lust in ’s HEEREN wette vindt,
    En op Zijn wet zich dag en nacht bezint.

Hiermee wijk je ook af van het Hebreeuws.

Wellicht kun je iets met 'z(w)oelte' of 'koelte', dat op 'gestoelte' rijmt.
"Een libelle zweeft over het water..."

Psalmfanaat
Verkenner
Verkenner
Berichten: 9
Lid geworden op: 11 jun 2026 20:04

Re: Herziene Psalmberijming

Berichtdoor Psalmfanaat » 13 jun 2026 20:06

Marnix schreef:Wat is vooral niet begrijp: waarom is er naast dicht bij de brontaal blijven alleen niet voldoende? Stel dat de SV ergens geen goede vertaling heeft gegeven, waarom wordt dan toch de keuze gemaakt om dicht bij de grondtekst en de SV te blijven. Dat heeft dan toch geen meerwaarde? En als
Je vertaling wel goed is is bij de brontaal blijven toch ook voldoende?


Ik kijk primair naar de grondtekst, daar test ik de berijming aan. Maar (zoals bekend) is de SV een erg nauwkeurige vertaling, waardoor het zelden afwijkt van de grondtekst, in tegenstelling tot de HSV. Die voegt nog twee keer het woordje 'die' aan, terwijl dat niet in de grondtekst staat. Bovendien rijkt de SV vaak goede woordkeuzen aan, zoals schreien i.p.v. huilen. Nogmaals, ik baseer me op de grondtekst, maar de SV en soms de HSV bieden me goede inspiratie. Groet,

Psalmfanaat
Verkenner
Verkenner
Berichten: 9
Lid geworden op: 11 jun 2026 20:04

Re: Herziene Psalmberijming

Berichtdoor Psalmfanaat » 13 jun 2026 20:19

Pcrtje schreef:Een punt dat nog niet genoemd is, is dat de invoeging grammaticaal niet goed past. In je eerste drie en laatste twee regels is de welzalige het onderwerp:
    1. Welzalig die niet wandelt in den raad
    Der goddelozen, noch op wege staat
    Der zondaars, noch zit op der spotters zetel

    Maar die zijn lust in ’s HEEREN wette vindt,
    En op Zijn wet zich dag en nacht bezint.

In je invoeging zijn dat echter de spotters:
    Zij honen, ja, zij tergen God vermetel.

Door deze regel in te voegen loopt 'het verhaal' niet meer, omdat het onderwerp plots verandert:
    1. Welzalig die niet wandelt in den raad
    Der goddelozen, noch op wege staat
    Der zondaars, noch zit op der spotters zetel

    Zij honen, ja, zij tergen God vermetel.
    Maar die zijn lust in ’s HEEREN wette vindt,
    En op Zijn wet zich dag en nacht bezint.

Hiermee wijk je ook af van het Hebreeuws.

Wellicht kun je iets met 'z(w)oelte' of 'koelte', dat op 'gestoelte' rijmt.


Dit is een zeer nuttige opmerking, dankuwel! Ik had voor de toevoeging simpelweg naar de regel ervoor gekeken, en was onterecht van mening dat de zondaren het onderwerp van de zin waren, terwijl de zin inderdaad sinds de eerste regel doorloopt. Gestoelte zou ik liever gebruiken dan zetel, maar ik wil het 'zit' er wel in houden. Als ik gestoelte zou gebruiken, zou het iets als: "Der zondaars, noch gezeten in 't gestoelte / Der spotters, ..." worden, wat een andere werkwoordsvorm is dan 'zit', het activus indicativus praesens. Wel zou het mooiste zijn om, door zin 2 en 3 wat uit te breiden naar 2,3 én 4 er geen hele extra zin meer bij hoeven te bedenken. In het volgende vers heb ik zo'n probleem ook al, waar ik "De goddeloze dies niet staande blijft" heb, van "Daarom blijven de goddeloze niet staande in het gericht", wat meervoud is.

Overigens heb ik vanochtend regel 5 nog wat aangepast, gezien iemand me er terecht op wees dat 'wette' geen bestaande naamval is van 'wet'. Metrisch gezien loopt 'ie niet zo heel goed (mits je ritmisch zingt), maar het gaat nogmaals om de tekstgetrouwheid van het geheel.

1. Welzalig die niet wandelt in den raad
Der goddelozen, noch op wege staat
Der zondaars, noch zit op der spotters zetel

......................................................
Maar die in ’s HEEREN wet zijn vreugde vindt
En op Zijn wet zich dag en nacht bezint.

Gebruikersavatar
Pcrtje
Majoor
Majoor
Berichten: 2019
Lid geworden op: 14 mei 2012 15:48

Re: Herziene Psalmberijming

Berichtdoor Pcrtje » 13 jun 2026 21:21

Ik zie nog twee kleine verbeterpunten:
- "op wege" klinkt raar zonder lidwoord. Kun je er niet "op d'(n) wege" van kunnen maken?
- In de laatste zin kun je de woordvolgorde beter 8
omwisselen waardoor er feitelijk een hedendaags Nederlands klinkende zin ontstaat: "en (zich?) dag en nacht op Zijn wet bezint".
"Een libelle zweeft over het water..."

Psalmfanaat
Verkenner
Verkenner
Berichten: 9
Lid geworden op: 11 jun 2026 20:04

Re: Herziene Psalmberijming

Berichtdoor Psalmfanaat » 13 jun 2026 21:37

Pcrtje schreef:Ik zie nog twee kleine verbeterpunten:
- "op wege" klinkt raar zonder lidwoord. Kun je er niet "op d'(n) wege" van kunnen maken?
- In de laatste zin kun je de woordvolgorde beter 8
omwisselen waardoor er feitelijk een hedendaags Nederlands klinkende zin ontstaat: "en (zich?) dag en nacht op Zijn wet bezint".


Ja, in de grondtekst staan er geen lidwoorden bij zowel het woord 'weg' als 'zetel'/'gestoelte', dus heb ik voor 'wege' ervoor gekozen er geen lidwoord bij te zetten, puur voor de lengte van de zin. Maar ik hoop (zoals eerder aangegeven) nog wel even te gaan knutselen aan regel 2,3 en 4. Ik huiver een beetje voor teveel apostrofjes, zoals ze in de berijming van 1773 zijn gebruikt. 's HEEREN gaat wel, want dat is makkelijk uit te spreken. Maar op d'wege blijf ik een beetje haken. Nogmaals: ik probeer die zinnen nog zo te veranderen dat ik misschien zelfs wat naamvallen weg kan laten. Wellicht heeft u nog een voorstel? Wat betreft de laatste zin, nu loopt de zin grammaticaal misschien niet zo lekker, maar metrisch wel. Probeert u uw voorstel eens (iso)ritmisch te zingen, dan merkt u dat 'dag en nacht' niet vloeiend loopt, er treedt een soort hapering op. De rest van de zin loopt dan ook wel goed, maar vandaar. Ik was al aan het stoeien met vers 2 en 3, maar ik wil eerlijk gezegd eerst vers 1 zo goed als af hebben. Ik hoor graag van u. Groet,


Terug naar “[Religie] - Open forum”

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers en 28 gasten