Onlangs had ik met een gemeentelid een stevige discussie over de praktijk van het beroepingswerk, en ik ben benieuwd hoe hier op het forum over gedacht wordt.
In een deel van de reformatorische kerken zien we vaak dat pas beroepbaar geworden predikanten soms wel tientallen beroepen tegelijk krijgen. Maar ook in bredere zin geldt voor de volle breedte van de gezindte dat de gemiddelde predikant (veel) meer beroepen moet afwijzen dan dat er aangenomen kunnen worden. De persoon waar ik mee in gesprek was stelde: de dominee moet na zo'n beroep veel in de Bijbel lezen en bidden, en wachten op een bevestiging (bijvoorbeeld door een tekst die 'openvalt') om te weten welk beroep écht van God is en welke beroepen 'mensenwerk' waren.
Ik merk trouwens dat veel predikanten dit zelf precies zo beleven. Als je de kerkbode leest rondom een aangenomen of afgewezen beroep, zie je heel vaak dat dominees hun keuze verantwoorden door te wijzen op een specifieke Bijbeltekst die uiteindelijk de doorslag gaf.
Ik merk dat ik daar theologisch op vastloop. We belijden toch dat de kerk het lichaam van Christus is (1 Kor. 12:27)?
En gijlieden zijt het lichaam van Christus, en leden in het bijzonder.
Christus roept in de regel door een wettige vergadering van gelovigen heen. Als iemand wettig door de kerk geroepen is, is hij daarmee door God Zelf geroepen (NGB, art. 31).
Wij geloven dat de dienaars des Woords Gods, ouderlingen en diakenen tot hun ambten behoren verkoren te worden door wettige verkiezing der Kerk, met aanroeping van den Naam Gods en goede orde, gelijk het Woord Gods leert. Zo moet zich dan een iegelijk wel wachten door onbehoorlijke middelen zich in te dringen, maar is schuldig den tijd te verwachten dat hij van God beroepen wordt, opdat hij getuigenis hebbe van zijn beroeping, om van haar verzekerd en gewis te zijn dat zij van den Heere is.
Anders gezegd: álle wettig uitgebrachte beroepen zijn 'van den Heere'. Zo wordt dit ook letterlijk gesteld in het klassieke bevestigingsformulier om de dienaars des woords te bevestigen:
En eerstelijk vraag ik u, of gij gevoelt in uw hart dat gij wettiglijk van Gods gemeente, en mitsdien van God Zelven, tot dezen heiligen dienst geroepen zijt.
Als we er echter vanuit gaan dat een dominee moet wachten op een innerlijke bevestiging 'van boven' of tekst om de 'juiste' keuze te ontcijferen, dan maken we van Gods leiding een soort verborgen raadsel met maar één goede uitkomst. En erger: dan degraderen we het biddend zoeken van alle roepende gemeenten waarvoor bedankt wordt 'mensenwerk'.
Ik moest in die discussie denken aan de context van de komst van het Koninkrijk in Markus 1 (Mark. 1:15):
14 En nadat Johannes overgeleverd was, kwam Jezus in Galilea, predikende het Evangelie van het Koninkrijk Gods.
15 En zeggende: De tijd is vervuld, en het Koninkrijk Gods nabij gekomen; bekeert u, en gelooft het Evangelie.
Theoloog prof. dr. George van Kooten stelt hierbij dat bekeren (vanuit het Griekse woord metanoia) hier geen uitgewerkte orde des heils behelst, maar een actieve oproep om je vanuit het geloof ergens toe te verhouden. Jezus vult het 'hoe' en 'wat' namelijk niet verder dogmatisch in. De oproep is juist heel open: verhoud je tot het Koninkrijk vanuit het geloof. Maak een heroverweging van je leven in het licht van het Koninkrijk. Eigenlijk kun je hierin de roeping tot het ambt van alle gelovigen in lezen (zie ook HC zon. 12, v.&a. 32). Het gaat immers over jezelf overgeven ('mijzelf tot een levend dankoffer Hem offere') en veranderd worden in je denken ('met een vrije en goede consciëntie in dit leven tegen de zonde en den duivel strijde')
Zou dat ook niet voor het specifieke ambt en het beroepingswerk gelden? Moeten we een beroep misschien minder zien als een dwingend bevel waaronder slechts één geheim, goddelijk goedgekeurd antwoord ligt? En meer als een vraag van Christus via de gemeente, die de predikant uitnodigt om een verantwoord geloofsantwoord te geven? Oftewel: Mogen we ieder wettig beroep zien als een goddelijke roeping die vraagt om een geloofsantwoord? Waarbij zowel 'ja' als 'nee' dan een legitiem antwoord kan zijn, gebaseerd op een biddende weging van gaven, gezondheid en de nood van een gemeente?
Ik ben benieuwd naar jullie visie:
Doen we biddende kerkenraden (en de ambtelijke weg) niet tekort als we ongewenste beroepen achteraf als 'mensenwerk' bestempelen?
En zoeken we (en predikanten zelf!) niet vaak krampachtig naar zekerheid in een tekst, omdat we de verantwoordelijkheid en de ruimte van een open geloofsantwoord eigenlijk best eng vinden?
Ik hoor graag hoe jullie dit zien!
